Bonsai’de Uyulması Gereken Temel Kurallar

Bonsai sanatı hakkında bahsederken; bir disiplin içerisinde hem kendinizi hem de ağacınızı eğitmek olduğundan bahsetmiştim. Ben bir çekirge olarak, birçok bonsai kaynağını aradım, taradım ve bonsaiempire.com adresinde yer alan bu görsel çok işime yaradı. İngilizce’den aslına çevirmeye çalışsam da bazı yerlerde çeviri hataları yapmış olabilirim. Bonsai kuralları nedir diye bir soruya kimsenin net cevaplar verebileceğini düşünmüyorum. Bonsai’de önemli olan başta da bahsettiğim gibi hem kendinizi hem de ağacınızı eğitebilmektir. Sürekli bakım gerektiren, her mevsim farklı bir noktasına dokunuşlar yapabildiğiniz, belki de ömrünüz boyunca asla tamamlanmış olduğunu düşünmeyeceğiniz bir sanat eseriniz olduğunu düşünün. Evet o sanat eseri bonsainiz. Dolayısıyla, böyle bir sanat dalının net kurallarla çevrili olduğunu düşünmemiz biraz yanlış olacaktır. Benim gibi amatörlerin bu tip rehberlerle içlerinin rahatladığını, kendilerine bir yol çizmek için ilham aldıklarını düşündüğüm için bu konuda araştırmalar yaptım. Umarım faydasını görürsünüz.

Bonsailerde Dal ve Genel Görünüm Kuralları

15 maddede sıralanan bu kurallar, genel olarak bonsai ustalarının ağacın uzun yıllar hayatta kalması ve göze hoş görünen bir forma kavuşması için verdikleri fikirlerden oluşuyor. Burada asıl vurgulanmak istenen, enerji emici gereksiz dallardan kurtulmanın önemi ve şekli doğal görünmeyen çıkıntıların yok edilmesi. Bunlar dışında, ağacın genel görünümüne ve zirvesine zarar vereceği düşünülen dallar da genelde bonsai ustaları tarafından istenmeyen şeyler. Ben de bu blogda paylaşacağım projelerde bunları dikkate alarak ilerleyeceğim.

Yüzey Kökleri ve Gövde İle Alakalı Genel Geçer Kurallar

Bonsailerde ilk izlenim her şeyden önemlidir. Dolayısıyla, gövdenin konumu, formu ve genel görünümü oldukça önemli bir rol oynar. Yüzey kökleri olarak da bilinen köklerin toprakla birleştiği bölümün eğimleri ve duruşu da bonsailerde ilk izlenimi olumlu tutmak için önemsenmesi gereken elemanlardır. Oluşturmak istediğiniz kompozisyonu en kökten en zirveye kadar bir uyum halinde sunabilmek için genel geçer bazı gövde ve kök kuralları bulunur. Bunları beraber inceleyelim;

  • Ağacın uzunluğu, gövde çapının altı katı kadar olmalıdır.
  • Bonsai gövdesi, karşıdan bakan kişiye göre hafif eğimli şekilde konumlandırılmalıdır.
  • Köklerin gövdeden çıkış şekli bir bütün olarak alev gibi kıvrımlı olmalıdır.
  • Gövdenin tam karşısından bakan kişinin göreceği şekilde kök çıkmamalıdır.
  • Bonsainizin zirvesi bakan kişiye doğru hafif eğimli olmalıdır. Apeks adı da verilir.
  • Bonsailerde gövde kalından inceye doğru bir form kazanmalıdır.
  • Gövde üzerindeki herhangi bir eğri, inceleyen kişiye doğru olmamalıdır.
  • İki gövdeli bir bonsai üzerinde çalışıyorsanız, gövdeler tabana yakın bir yerden ayrılmalıdır.
  • S gövde bonsai oluşturmak istiyorsanız, bu eğimleri çok abartmadan, doğal görünüm yakalanmalıdır.
  • Ağacın sadece tek zirvesi olmalıdır.
Bonsai Tree Trunk

Bonsai Sanatı ve Saksı Kuralları

Aslında bonsai sanatı ile alakalı beni en içine çeken şey, tasarım saksılar ve saksıların karakterleri. Usta ellerden çıkmış profesyonel bonsai saksıları bir çırpıda bonsainizin karakterini tamamlıyor. Stilinizi daha çok ortaya seriyor ve bir saksıdan daha fazlası oluyor. Doalyısıyla bonsailerde saksı seçimi estetik açıdan oldukça önemli bir hal alıyor. Hal böyle olunca bonsai ustaları oturmuşlar; ya biz bu kuralları da belirleyelim de isteyen uysun, istemeyen uymasın demişler. Sonuç olarak da birkaç saksı kuralı getirmişler. Bu kurallar aslında estetik açıdan sınırlayıcı şeyler. Böyle olsa da aynı zamanda ağacınızın uzun ömürlü olmasına katkı sağlayacak teknik detaylar içeriyor. Bu kuralları şöyle kısaca okuyalım;

  • Ağacın saksıdaki konumu, tam orta noktasının az önünde ya da arkasında olmalı.
  • Saksının derinlik miktarı, bonsainin gövde çapıyla hemen hemen aynı olmalı.
  • Eğer renkli saksılar kullanacaksanız, renkli saksıların çiçek açan ağaçlarda kullanılması gerektiğini unutmayın.
  • Bonsai saksının genişliği, ağaç uzunluğunun üçte ikisi kadar olmalı.
  • Çok fazla eğimli olmayan ağaçlar dikdörtgen saksılarda muhafaza edilebilir. Eğimi fazla olan gözle görülen ağaçlarda ise oval saksılar kullanılmalı.
  • Saksı dibinde mutlaka geniş drenaj delikleri olmalı.
  • Saksının alt tarafı kısa ayaklar üzerinde durmalı. Böylece suyun tahliyesi ve toprakta kalmaması mümkün olacaktır.

Bonsai Sanatı ve Toprak Kullanımındaki Kurallar

Bir ağacı doğal ortamının dışında başka bir yere naklediyoruz. Dolayısıyla gerçekten ona iyi bir ortam, geldiğine değecek bir bakım ve özen göstermeliyiz. Yukarıda saksıdan, dalların şekillendirilmesinden, budama kurallarından vs. bahsettik. Aslında bana göre en önemli nokta toprak kısmı. Bu konuyu sona bıraktım çünkü bu kısım iyi olmazsa, hiçbir şeyin önemi kalmayacaktır. Toprak bonsainizin besinlerini aldığı, gerekli vitaminlerini, suyunu, hemen hemen her şeyini karşıladığı bir materyal. İyi bir toprak karışımı bonsainizin ömrünü uzatabilir. Fakat kötü bonsai toprak karışımı ise maalesef ağacınızı kaybetmenize sebep olabilir. Bonsai ustaları toprak ve sulama ile alakalı şu kuralları koymuş. Bu kurallardan sonra ben de kendimce uyduğum kuralları sıralayacağım;

  • Bonsai toprağı katmanlardan oluşmalıdır.
  • Bonsai toprağında kullanılan gübre, her ağaca göre farklılık gösterse de güçlü olmalıdır.
  • Bonsai’de sulama üstten yapılmalıdır. Bonsailer toprağın altında biriken sudan nefret eder.
  • Bonsainizin toprağı her daim ayarında nemli olmalı.

Benim de bonsai sulaması ve toprağının karışımı ile alakalı birkaç prensip edindiğim şey var. Bunlardan bir tanesi, klasik tabii ki yağmur tekniğiyle sulamak. Ben dipten çok yoğun su vermek yerine, günde bir iki kere mevsime göre ıslatıyorum. Böylece hem toprağı nemli tutuyorum hem de çok su verme gibi bir hataya düşmemeye çalışıyorum. Henüz nasıl ve ne kadar su vermem gerektiğini iyi öğrenemediğim. Bu yüzden böyle biraz yavaş ama sık vermeye çalışıyorum. Bonsai topraklarında ise mutlaka taşlı çakıllı topraklar tercih ediyorum. Böylece çakıllar toprağın havalanmasına katkı sağlıyor ve çok su tutmuyor. Şimdilik amatör olduğum için hazır bonsai toprağı karışımları benim için uygun. Fakat ileride kendi bonsai toprağımı kendim karıştırmayı düşünüyorum.

Son Düzenlenme: 02/03/2022 Düzenleyen: Bahçe Defteri Editör

Bahçe Defteri Editörhttps://bahcedefteri.com/
Bahçe Defteri editör ekibinin kullanıcısıdır.
BENZER İÇERİKLER

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

popüler yazılar