Kudüs Kirazı (Solanum Pseudocapsicum)

Dünya genelinde yaygın adıyla İngilizcede Jerusalem Cherry ve Türkçede Kudüs kirazı olarak adlandırılan Solanum pseudocapsicum, Patlıcangiller() familyasının bir üyesidir. İsmi bu şekilde belirlenmiş olsa da bitkinin Kudüs, Filistin veya İsrail ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Çünkü bu bitkinin Anavatanı Güney Amerika kıtasıdır.

Kuzey Amerika kıtasının Güney bölümleri ile genellikle Güney Amerika'da Peru ile Ekvador ülkelerinde görülen bu bitki bir orman bitkisidir. Çünkü genellikle orman içlerinde ve orman kenarlarında yaşamını sürdürürken, çok nadir şekilde yarı çöl arazilerde de görüldüğü bilinmektedir. Günümüzde dayanıklı bir süs bitkisi olarak evlerde ve bahçelerde yetiştirilir.

Saksıda küçük bir Kudüs kirazı bitkisi
Saksıda küçük bir Kudüs kirazı bitkisi

Kudüs Kirazı Özellikleri

  • Hem yaz mevsiminde hem kış mevsiminde yaprakları solmayan bu bitki genellikle 1 m gibi bir boya kadar ulaşır. Nadiren toprağını ve yerini sevmesi durumunda 2 m boyu bulabilir.
  • Düzenli budama yapıldığında birkaç yıl içerisinde küçük bonsai görünümlü bir ağaç elde edilebilir. Çünkü normalde düzensiz bir çalı görünümüne sahiptir.
  • Bitkinin 10 yıl gibi bir ömrü bulunduğu bilinse de iyi bir bakımda Kudüs kirazı 12-15 yıl gibi bir yaşa ulaşabilir.
  • İlkbahar mevsiminden başlamak üzere sonbahar mevsimine kadar tıpkı biber çiçeklerine benzeyen beyaz çiçekler gösterir. Sonrasında bu çiçekler fındık büyüklüğünde koyu turuncu ve tıpkı domatese benzeyen meyveler oluşturur.
  • Kar altında dahi yaprakları zarar görmeyen Kudüs kirazı kışın -6 dereceye kadar dayanabilir. Daha soğuk havalarda yaprak ve körpe dallar çürürken, -10 derece altında ise hayatta kalamayabilir.
  • Ülkemizde uygun iklim koşullarında bahçelerde yerlere düşerek yuvarlanan meyveleri tohumları sayesinde çimlenme oluşturur ve bulunduğu bölgede kalıcı bir şekilde yetişebilir.
  • Dayanıklı yapısıyla bahçe ve evlerde yetiştirilirken özellikle yılbaşında süsleme bitkisi olarak kullanılır.
  • Yaz mevsiminde ise sürekli bir şekilde çiçek açarken kış mevsimine kadar oluşan ve olgunlaşan meyveler renklenme gösterir. Bu nedenle yılbaşında Noel kutlamaları için çok sık seçilir.
  • Çok uzun ömürlü olmadığı için bonsai sanatı açısından uygun görülmemek ile birlikte 3-5 yıl içerisinde verilen emek ile ağaç görüntüsü oluşturulabilir.
  • Patlıcangiller familyasında bir bitki olsa da meyveleri mide rahatsızlığı oluşturabilir. Hatta kedi ve köpeklerde de zehirli olduğu için tüketilmez.
Kudüs kirazı meyvesi
Kudüs kirazı meyvesi

Kudüs Kirazı Bakımı

Bahçelerde ve evlerde yetiştirmek için uygun olan ve uzun ömürlü bir bitki olması ile seçilen Kudüs kirazı için bakım ve yetiştirme konusunda birçok noktaya dikkat etmek gerekir.

Işık

Ev içinde yetiştirme yapılacak ise mutlak bir şekilde güneş alan ve pencere yakınındaki havadar bir bölge seçilmelidir. Gün içerisinde minimum 2 saat direkt olarak güneş görmelidir ve geri kalan saatlerde özellikle gündüz boyunca güçlü gün ışığı ile karşılaşmalıdır.

Toprak

Bahçe yetiştiriciliği yapılırken Kudüs kirazı için toprak farklılığı görülmemek ile birlikte toprakta nematod parazitleri bulunmamalıdır. Çünkü bu parazitler bitkinin yaşamını engellerken, saksı içerisinde yetiştirdiğinizde de özel bir toprak karışımı yapılmalıdır. Bu karışımda 3 ölçü torf toprak ile 1 ölçü iri taneli temiz dere kumu kullanabilirsiniz. Bu toprak karışımı gelişimi güçlü bir şekilde desteklerken, özellikle iç mekanlarda bu karışım kullanılmalıdır.

Bitki ilk 2 ay boyunca bitki besini ihtiyacı göstermeyecektir ve Nisan ile Eylül arasında ise her ay bir defa özel sıvı bitki besini kullanılabilir. Çok kullanımlı bitki besinleri tercih edilebilir. Seçilecek saksının boyutları kökler için uyumlu ölçüde geniş olmalıdır ve her 3 yılbaşında toprak değişikliği yapılarak, ilkbaharda artan kökler nedeni ile saksı büyütülmelidir.

Kudüs kirazı meyvelerine yakından bakış
Kudüs kirazı meyvelerine yakından bakış

Sulama

İlkbahar veya sonbahar gibi serin mevsimlerde toprak yüzeyi kurudukça sulama yapılabilir. Yaz mevsiminde ise toprak yüzeyi ıslaklığı gittiği gibi nemin tükenmesini beklemeden sulama gerçekleştirmek gerekir. Kasım ayından Mart ayına kadar süren soğuk mevsimde ise toprak kurusa dahi yapraklar solmadıkça sulama istemez. Bu mevsimlerde genellikle serin bir bölgede tutmak gerekir. Her mevsimde sulama yapılırken de mutlak şekilde saksı alt deliklerinden sızacak kadar su verilmelidir.

Budama

Hızlı bir gelişim gösterdiği için bu bitkide düzenli bir görüntü etmek istiyorsanız, budama yapabilirsiniz. Özellikle 2-3 yıl düzenli budamayla küçük ve bonsai tipli bir ağaç elde edebilirsiniz.

Saksıda Kudüs kirazı bakımı
Saksıda Kudüs kirazı bakımı

Kudüs Kirazı Nasıl Çoğaltılır?

Bu keyifli ve güzel görüntülü saksı bitkisinin çoğaltılması işlemi için tohum yöntemi tercih edilir. Uygulamada olgun meyvelerden alınan tohumlar toprağa ekildikten sonra fide elde edilir. Her olgun meyve içerisinde birden fazla tohum yer alırken, bu tohumlar sıkıp patlatıldığında serin bir yerde kuruyana kadar bekletilmelidir. Ardından toprağa ekilen tohumlar çok kısa bir sürede çimlenme gösterir ve küçücük fideler elde edilir.

Kudüs kirazı fideleri bulunduğu yerden sökülerek farklı bir saksıya alınırken, genellikle hiçbir sorun göstermez. Hızlı bir şekilde anlatıldığı gibi uygun karşımdaki toprağa dikildiğinde uyum sağlar ve köklenmeye devam eder. Ancak aynı saksı içerisinde bulunan fideler köklerini derince ve hızlı bir şekilde salacağı için fideleri gecikmeden ayırmak gerekir. Sonrasında 6-7 cm boyutlara ulaşan fideleri saksılara dikebilirsiniz. Ortalama 4-5 ay gibi bir süre sonrasında çiçek açan bir olgunlukta Kudüs kirazı bitkileri elde edebilirsiniz.

Küdus kirazı yaprakları ve meyveleri
Küdus kirazı yaprakları ve meyveleri

Kudüs Kirazı Hastalıkları ve Zararlıları

İlkbahar ile sonbahar arasında neredeyse her gün çiçek açabilecek bu bitkide nadiren çiçekler meyveye dönüşür. Fakat bazen hiç meyve oluşmayabilir. Eğer ev içerisinde veya camlı bir balkonda yetişiyorsa, polenleşme yaşayamayacağı için meyve oluşmayacaktır. Bu durumda çiçek açma dönemlerinde açık bir pencere önünde veya dışarıda bulundurmanız büyük fayda sağlar.

Eğer açık alanda bulunduramıyorsanız, çiçek açıldığı dönemlerde küçük yumuşak bir fırçayla kendiniz polenleme yapabilirsiniz. Meyve vermemesi bir hastalık olmamak ile birlikte polen tozlaşmasının gerçekleşmesi gerekir. Ayrıca 25 derece üstü gece saati yaz sıcaklarında ve 10 derece gibi gece serinlerinde meyve göstermesi zor olacaktır. 

Bitkide nadiren böceklenme gibi problemler görülebilir. Normal koşullarda da bitkinin yaprak ve meyveleri ortaya koyduğu koku ile bazı insanlarda baş ağrısı ve baş dönmesi yapabilir. Bu tür durumlarda da mutlak bir şekilde dikkatli davranarak tıbbi destek almak gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kudüs kirazı hakkında merak ettiğiniz en önemli soruların kısa kısa cevaplarını bu bölümde kolayca bulabilirsiniz.

Kudüs Kirazı Meyveleri Yenilebilir Mi?

Domates, patlıcan ve biber gibi meyveler açan bu bitkide kiraz görünümlü meyveler zehirlidir. Mide bulantısı ve kusma gibi problemler gösterebilecek meyveler tüketilmemelidir.

Kudüs Kirazı Hangi İklimlerde Yetişir?

Türkiye'de kışın çok sertleşmeyen ve yazın ılıman iklimlerde yetiştirilebilir. Günde en az 2 saat güneş alan ve gün boyu direkt güneş ışığından sakınan nemli bölgeler seçilmelidir.

Kudüs Kirazı Ekimi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Dış mekanda ekilmesi için Ekim ayının tercih edilmesi en doğrusu olacaktır. İç mekanlarda yetiştirme açısından da tohumlar her mevsim ekilebilir.

Aklınıza Takılanları Sorun

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Rastgele İçerikler

Kudüs Kirazı (Solanum Pseudocapsicum)