Şeker Gübresi Nedir? Ne İşe Yarar?

Şeker gübresi nedir sorusu, bitki bakımı yapanlar tarafından sıklıkla merak edilen konuların başında gelir. Bitkilerde güçlendirme ve beslenme amacı ile kullanılan ilave maddeler gübre olarak adlandırılır. Doğal veya suni bir şekilde de ayrılan gübreler içerisinde örnek olarak şeker gübresi yani amonyum sülfat önemli bir Azot(N) katkısı olarak kullanılır. Çünkü toprağın daha güçlü bir şekilde bitkiye fayda sağlayabilmesi için ideal oranda azota ihtiyacı vardır.

Şeker Gübresi Nedir?

Suni bir gübre olması ile birlikte kimyasal anlamda amonyum sülfat olarak adlandırılır. Bunun yanında kimya biliminde şeker gübresi formülü ise (NH4)2SO4 geçmektedir. Bu gübre çeşidi üst gübreleme veya taban gübresi gerçekleştirmek açısından amonyum formatında bulunan azot içeriği ile kullanılan gübre çeşididir.

Şeker gübresi nedir
Şeker gübresi nedir

Şeker Gübresi Ne İşe Yarar?

Şeker gübresi içeriğinde formül olarak amonyum sülfat yer alırken, azot bu sayede bileşik içerisinde tutunmuştur ve toprakta kolaylıkla çözülebilir bir yapıya sahiptir. Azotun gübre içerisinde amonyum formatında bulunması, toprakta daha kolay bir şekilde alım ile kazanılmasını sağlamaktadır. 

Gübre içerisinde yer alan azot toprak ile birleştiğinde nitrat dönüşümü gerçekleştirirken, bu sayede pH oranında da düşme sağlanır. Özellikle de killi topraklarda kullanımı sayesinde bereketli topraklar elde etmek mümkündür. Ancak bilhassa zamanlamayı doğru seçerek, doğru miktarda ve en uyumlu olduğu bitkilerde kullanılarak iyi bir sezon geçirilebilir.

Gübre, toprakta kullanıldığında bitkiler için sağladığı en önemli fayda azot ve kükürt açısından zenginlik kazandırmaktadır. Ancak toprak açısından bakıldığında ise yüksek alkalin oranını düşürme imkânı sağlamaktadır. Zira bu gübre çeşidi diğer birçok suni veya doğal gübre içerisinde bulunan hayati derecede önemli elementleri bulundurmamaktadır. Hatta bu yüzden kullanımında bilinçli davranılmalı veya doğru bilgi sahibi olunmadığında kullanılmamalıdır.

Şeker Gübresi İçeriği Nedir?

Amonyum sülfat toprakta azot ve kükürt eksikliğini giderebilmek için çok sık bir şekilde kullanırken, kimyasal içeriğinde %21 gibi bir Azot(N) ve %27 gibi de bir Kükürt(S) oranına sahiptir. Bilimsel anlamda amonyum sülfat olarak bilinse de halk arasında kristal benzeri formundan dolayı tıpkı toz şekere benzetilmiş ve çiftçiler çok uzun yıllardır bu gübreyi şeker gübresi olarak adlandırmıştır.

Zirai amaçlı alışverişlerde bu gübreyi temin etmek istediğinizde tarım tedarik zinciri içerisinde gübre AS%21 gibi bir isme sahip olarak satışa sunulmaktadır. Temel olarak beyaz bir renge sahip olan bu gübre bazen granül yapısından dolayı açık kahverengi veya açık sarı gibi bir renge hatta gri ve yeşil gibi renklere de sahip olabilir.

Şeker gübresi ne kadar atılır
Şeker gübresi ne kadar atılır

Şeker Gübresi Ne Kadar Atılır?

Kullanımda bu gübre çeşidinde özellikle hangi toprak alanında ve ekim alanında kullanım gerçekleştirdiğiniz önemlidir. Yani gerçek topraklarda kullanımı farklı veya saksı bitkileri ve çiçek topraklarında kullanımı farklı oranlarda olacaktır. Çünkü her iki toprak türünde yetiştirilebilecek ve verim elde edebilecek bitki çeşitleri de farklılıklara sahiptir.

Eğer park, bahçe, arazi veya tarla gibi ekim gerçekleştirilen ya da ağaç gibi büyük boyutlu bitkiler yetiştirilen bir toprakta şeker gübresi kullanmak istiyorsanız, kullanım oranı farklı bir yapıya sahip olacaktır. Hatta bu kullanımda da gübrenin sağlayabileceği faydalara bağlı olarak ya da neden kullandığınıza bağlı olarak değişen ölçülerde toprağa eklenmesi mümkün olacaktır. Bu ayrıntılara da farklı bir şekilde maddeler ile değinmemiz gerekebilir.

  • Azot takviyesi amacı ile kullanmak istiyorsanız, bazen koyun ya da sığır gübresi kullanılan ve çok daha fazla azot ihtiyacı bulunan topraklarda ve bitkilerde tercih edilebilir. Bu kullanım çeşidinde özellikle toprağınız çok yüksek asitlik oranına sahip ve kuru ise kullanımı az miktarda ve seyrek bir şekilde gerçekleştirmek de önemlidir.
  • Eğer toprakta düzenleme oluşturmak istiyorsanız, bu gübreyi kullanırken; alkalin değeri yüksek topraklarda sağlayacağı faydayı göz önünde bulundurabilirsiniz. Genellikle kireçli topraklarda alkali değerini azaltır ya da çok fazla kireçli su ile sulanan bölgelerde önemli faydalar ortaya çıkarır.
  • Son olarak daha hızlı bir gelişim açısından da bilhassa ilkbaharda fide dikilirken; patlıcan, domates, biber ve salatalık gibi birçok bitkide faydaları için şeker gübresi kullanılabilir. Fide ekme işlemleri gerçekleştirildikten sonra ektiğiniz her fideden yaklaşık 8-10 cm gibi bir uzaklıkta toprağı çapalayarak yaklaşık 1 çay kaşığı gübre toprak içerisine karıştırılabilir.

Eğer saksı bitkileri gibi torf toprak kullanılan alanlarda da granül şeker gübresi kullanmak istiyorsanız, bu noktada da belirli bir oran ile doğru kullanım sonucunu elde edebilirsiniz. Aslında bu gübre bitkiler için ihtiyaç duyulacak tüm elementlere sahip değildir ve içerisinde azot ile kükürt zenginliği bulundurur. Toprakta besleyici bir yapı bulunuyorsa, saksı bitkileri açısından özellikle yaprak güzelliği ve daha büyük yapraklar noktasında fil kulağı ve deve tabanı gibi bitkiler için kullanımı tercih edilebilir.

Saksı bitkilerinde şeker gübresi kullanımı ile birlikte gelişim kesin bir şekilde devam edebilir ve çok daha büyük ve estetik yapraklar ile çiçeğin büyümesi sağlanabilir. Bu anlamda gübre bitkilerin gelişim dönemlerini takip ederek her ay 1 defa uygulanabilir. Doğru kararda uygulama gerçekleştirmek için 1 litre su kullanılarak içerisine yarım çay kaşığı gübre eklenebilir ve bu su ile saksılarda bitkilerin sulanması sağlanabilir.

Oransal anlamda arazilerde kullanılırken ise bilhassa toprak analiz sonuçlarına uygun bir şekilde doğru kullanım miktarı ile uygulanabilir. Toprak analizleri sonuçlarına bağlı olarak örneğin analiz sonucunda çıkan saf madde miktarı hesaba katılarak, bu miktar 5 ile çarpılır. Yani rakamsal bir örnekte;

  • Eğer analiz sonucunda gereken azot miktarı saf madde çerçevesinde 12 kg olarak çıkıyorsa,
  • Buna bağlı hesaplanması gereken gübre miktarı ise 12 x 5 = 60 olarak tespit edilecektir.
  • Bu belirlemede elde edilen 60 rakamı dekar başına uygulanması gereken gübre miktarıdır.
Şeker gübresi nasıl kullanılır
Şeker gübresi nasıl kullanılır

Şeker Gübresi Nasıl Kullanılır?

Yaklaşık 150 yıldan uzun bir süredir üretimi gerçekleştirilen bu gübre, eskiden kömür gazı üretimi sırasında elde edilirken, günümüzde fabrikalarda sülfürik asidin ısınan amonyak ile etkileşime girmesi sonucu sayesinde üretilmektedir. Bugün tarımda çok sık tercih edilen bir gübre olması ile birlikte amonyum sülfat bitkilerde strese ve hastalığa karşı daha dayanıklı olmayı, ısı değişimlerine dayanmayı ve daha fazla gelişim göstermeyi sağlayabilir.

Özenli ve dikkatli bir kullanım ile birlikte bu gübrenin kullanımında bilhassa üst gübre veya taban gübresi yöntemlerine göre değişim oluşabilir. Zira amonyum sülfat genellikle üst gübreleme için kullanılır. Fakat bu noktada da bir ayrıntıya dikkat etmek gerekir. Eğer gübre toprak yüzeyinde kalırsa, bilhassa alkali koşullarda kaybettiği gaz nedeni ile verim düşüklüğü göstereceğinden dolayı toprak içerisinde karıştırılarak uygulanmalıdır.

Şeker gübresi uygulaması için mibzer kullanımı veya serpme yöntemi ile uygulama gerçekleştirmek mümkündür. Bahçelerde ağaçlar için kullanım gerçekleştirecek ise dip noktalarda toprağın içerisine gübrenin gömülmesi veya toprağa püskürtme yapılarak uygulanması da doğru olacaktır. 

Uygulamada en iyi sonucu elde edebilmek açısından bitkinin ihtiyacı olan gübre miktarına göre hareket etmek gerekir. Bu anlamda amonyum sülfat ikiye bölünerek; gübrenin yarı miktarı bitkinin ekiminin gerçekleştirilmesi ile kullanılabilir. Sonrasında kalan yarım miktarı ise bitkinin gelişmesi ile birlikte ilerleyen dönemde uygulanabilir. Bu sayede verilen gübre su ile buluştuğunda yıkanır ve gaz haline gelerek uçması engellenirken, daha iyi bir etki gösterir.

Şeker Gübresi Kullanım Alanları Nelerdir?

Üretim tekniklerine bağlı sıvı şeker gübresi gibi bir forma da sahip olabilen bu ürün, genellikle tarımda kullanılırken; ekim gerçekleştirildiği sırada toprağa eklenir. Çünkü bu gübre ile birlikte bitkinin gelişimi daha hızlı bir şekilde gerçekleşmektedir. 

Amonyum sülfat gübresi ekimde daha hızlı bir gelişmeyi ve bitkilerde azot ve sülfür ihtiyacını daha hızlı karşılamayı sağlarken, önemli birçok tarım alanında tercih edilir. Bu çerçevede de bilhassa Kelkit, tahıl ve çay bahçeleri ön plana çıkarken; meyve ve sebze tarımında da çok sık kullanılır. Özellikle kireçli toprakların bulunduğu alanlarda çok sevilen bir gübre çeşidi olmak ile birlikte havuç, ayçiçeği, karnabahar, soğan, sarımsak, brokoli ve yer fıstığı tarlaları gibi birçok alanda kullanımı görünür.

Şeker gübresi ne zaman atılır
Şeker gübresi nedir

Şeker Gübresi Ne Zaman Atılır?

Uygulanması bitkinin ekilmesi sırasında olmak ile birlikte amonyum sülfat aynı zamanda sapa kalkma zamanında da bilhassa meyvelerde de çiçeklenme döneminde tercih edilebilir. Eğer meyve-sebze bostanlarında kullanılacak ise yine ekim döneminde çapa yapıldıktan sonra gübre verilirken, kükürdü seven bir bitkinin ekimi yapılacaksa da sulama yapılmadan önce gübre verilerek gübrenin gaz oluşumu ile havaya karışarak uzaklaşması engellenebilir. Zeytin bahçeleri ve meyve bahçelerinde de üst gübre olarak kullanılabileceği gibi elma, armut ve ayva ağaçlarında ise gübre kullanımı noktasında tavsiye edilmemektedir.

Şeker Gübresi Zararlı Mı?

Kullanımında çok yüksek özen gösterildiğinde bitkiye önemli fayda sağlayarak toprakta güçlendirici bir yapı oluştursa da dikkatsiz kullanımı zararlara neden olabilir. Özellikle yanlış toprak çeşitlerinde yanlış dönemde ve aşırı kullanılmaması gerekir. Çünkü bu tip durumlarda gübrenin yanlış reaksiyonları ile birlikte hem bitki hem toprak hem de insanlar zarar görebilir. Örneğin; bu zararlar arasında ise

  • Tozlu topraklarda fazla kullanımının toprağın yapısını bozması
  • Çok fazla kullanıldığında toprakta kalsiyum eksikliği oluşturması
  • Bazı bitkilerde bitkinin kökünün ölmesine ve hatta tamamen çürümesine neden olması
  • Bitki köklerinde yanma ve beslenme özelliklerinin ortadan kalkması
  • İnsan cildi ile temasta da cilt hasarı oluşturarak zarar vermesi sayılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Şeker gübresi hakkında tarımda ve bitki yetiştiriciliğinde kullanım için aklınıza takılan en önemli soruların cevaplarını da kısaca bu bölümde bulabilirsiniz.

Zeytine Şeker Gübresi Ne Zaman Atılır?

Zeytin tarımında kullanılan amonyum sülfat gübresi fidanların genç olduğu dönemde uygulanmalıdır. Bu dönemde ayda 1 veya ikinci sulamanın yapılmasından önce gübre toprağa 1 kahve fincanı kadar karıştırıldığında önemli faydalar sağlar. Gübre sayesinde ağaçlarda daha iyi sürgün edilebilirken, Nisan ayı ile Ekim ayı arasında uygulama yapılması ile gelişim artabilir.

Domatese Şeker Gübresi Ne Zaman Atılır?

Amonyum sülfat gübresi domates yetiştiriciliğinde fideler ekilmeden hemen önce veya ekildikten hemen sonrasında uygulanmalıdır. Bazı kişiler filelerin ekimi sırasında da uygularken, mutlaka gübre toprağa gömülmeli ve bitkinin gelişimine katkı sağlanmalıdır.

Çiçeklere Şeker Gübresi Verilir Mi?

Özellikle ev ortamında yetiştirdiğiniz farklı bitkiler ve çiçeklerde torflu toprak içerisinde yaklaşık 1 litre suda 1 çay kaşığı gübre karıştırarak kullanabilirsiniz. Bu sayede saksı bitkilerinde çok daha büyük ve sağlıklı yapraklar elde edilebilir.

Cevize Şeker Gübresi Ne Zaman Atılır?

Taban gübresi olarak kullanılması açısından cevizde amonyum sülfat kök bölgesinde uygulanır. Ağaçta iyi bir gelişim açısından da gübre ilkbahar ve yazın ilk aylarında uygulanarak fayda elde edilebilir.

Bibere Şeker Gübresi Ne Zaman Atılır?

Biberde üst gübreleme için kullanım tercih edilmesi daha doğru olmak ile birlikte ara dönemde çapalama yapılırken veya sulama öncesinde gübre katkısı sağlanabilir. Tohum ekimlerinde de ilk yarıyı ekim sırasında geri kalan yarıyı da ekim işleminden 15 gün sonra vermek daha doğrudur.

Güllere Şeker Gübresi Verilir Mi?

Gül fidanları için en sağlıklı gübreler arasında azotlu gübreler yer alır. Bu açıdan şeker gübresi güllerde kök, dal ve yaprak gelişimine çok büyük katkı sağlar.

Aklınıza Takılanları Sorun

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Rastgele İçerikler

Şeker Gübresi Nedir? Ne İşe Yarar?

TAKSONOMİK BİLGİLER